Οι προκλήσεις του επόμενου αιώνα

Του Γιώργου Γάτου
gmavros@pegasus.gr

Η πρόσφατη μεγάλη άνοδος της ευημερίας χωρών που άλλοτε ήταν βυθισμένες στη φτώχεια, όπως η Κίνα, η Ινδία, η Βραζιλία, και οι δραματικές ανατιμήσεις σε όλο το φάσμα της αγοράς εμπορευμάτων που ακολούθησαν, αναδεικνύει περισσότερο από ποτέ το ερώτημα:

μπορεί η παγκόσμια οικονομία να ενσωματώσει περισσότερους από 3 δισ. ανθρώπους με διατροφικές, ενεργειακές και εν γένει καταναλωτικές ανάγκες αντίστοιχες των Δυτικών;

Ο Βρετανός οικονομολόγος Τόμας Μάλθους έδωσε τη δική του απάντηση πριν από 200 χρόνια, υποστηρίζοντας ότι η προσφορά τροφίμων και εν γένει των πρώτων υλών δεν μπορεί να αυξάνεται αιωνίως ακολουθώντας την πληθυσμιακή αύξηση του ανθρωπίνου είδους.

Οι περισσότεροι οικονομολόγοι, όμως, απορρίπτουν την ιδέα ότι μπορούν να υπάρξουν μεγάλες ελλείψεις σε αγορές που είναι τόσο ελεύθερες και ανοιχτές όσο οι αγορές εμπορευμάτων σήμερα.

Η αγορά, λένε, αποκαθιστά από μόνη της την ισορροπία ανάμεσα στην προσφορά και τη ζήτηση, συχνά με τη βοήθεια της καινοτομίας. Το λίπος της φάλαινας είχε ευρεία χρήση ως μέσο φωτισμού το 19ο αιώνα.

Οι τιμές εκτοξεύθηκαν στα μέσα του αιώνα πυροδοτώντας έρευνες για εναλλακτικούς τρόπους φωτισμού.

Το 1846 ο Αβραάμ Γκέσνερ διύλισε για πρώτη φορά κηροζίνη από κάρβουνο, αποκαθηλώνοντας το λίπος της φάλαινας και γκρεμίζοντας την τιμή του.

Ο Μάλθους, λένε οι επικριτές του, υποτίμησε τη δυναμική της καινοτομίας. «Τα τελευταία 40 χρόνια έχουμε καταφέρει να διπλασιάσουμε τις αποδόσεις των καλλιεργειών στις ΗΠΑ.

Υπάρχουν πολλοί που πιστεύουν ότι ο επόμενος διπλασιασμός θα επιτευχθεί σε συντομότερο διάστημα», δήλωνε σε πρόσφατο συμπόσιο ο Χιου Γκραντ, διευθύνων σύμβουλος του αμερικανικού κολοσσού παραγωγής μεταλλαγμένων τροφίμων, Monsanto.

H εισβολη των κρεατοφάγων
Για την ώρα, όμως, οι τιμές του ρυζιού, των σιτηρών και του κρέατος συνεχίζουν να αυξάνονται με αμείωτο ρυθμό προκαλώντας ντόμινο κοινωνικών εκρήξεων ανά τον πλανήτη.

Ο διάσημος οικονομολόγος Πωλ Κρούγκμαν, έκανε πρόσφατα λόγο για την επέλαση των Κινέζων κρεατοφάγων, θέλοντας να τονίσει τις δραματικές διατροφικές αλλαγές που εκτυλίσσονται στον αναπτυσσόμενο κόσμο, καθώς μια αναδυόμενη και πολυπληθής μεσαία τάξη στην Κίνα, την Ινδία και αλλού αποζητά όλο και περισσότερες πρωτεϊνες στο πιάτο της.

Ταυτόχρονα, όμως, η προσφορά δείχνει να φθίνει, κυρίως λόγω της ένδειας δυο κρίσιμης σημασίας «εμπορευμάτων» που η τεχνολογία για την ώρα δεν φαίνεται ικανή να αντικαταστήσει: των καλλιεργήσιμων εκτάσεων και του πόσιμου νερού.

Υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι η αγροτική παραγωγή άρχισε να φτάνει σε ένα «ταβάνι» την περασμένη δεκαετία σε πολλές περιοχές του πλανήτη.

Για παράδειγμα, στην νότια Ασία, σχεδόν το 50% της γης έχει εκφυλιστεί τόσο που δεν μπορεί να παράγει τρόφιμα. Μόνο η Κίνα έχει απολέσει ανεπιστρεπτί το 27% των γεωργικών της εκτάσεων και κάθε χρόνο χάνει 2.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα αρόσιμης γης, δηλαδή σχεδόν όση η έκταση της Αττικής!

Διάφορες χώρες αγωνίζονται να διασφαλίσουν προμήθειες τροφίμων και να προστατεύσουν τους πληθυσμούς τους από τις αυξανόμενες τιμές, ενώ παραδοσιακοί εξαγωγείς τροφίμων, όπως η Αργεντινή, η Ρωσία και η Ινδία, έχουν επιβάλει περιορισμούς στις εξαγωγές για να διασφαλίσουν τα αποθέματά τους, προκαλώντας ελλείψεις σε άλλες περιοχές του πλανήτη.

Υπερπληθυσμός
Αν αυτό ισχύει σήμερα, που ο παγκόσμιος πληθυσμός είναι λίγο πάνω από τα 6 δισ., το 2025, οπότε προβλέπεται να ξεπεράσει τα 8 δισ. ή το 2050 που ενδέχεται να κυμανθεί μεταξύ 9-12 δισ., η κατάσταση θα είναι πολύ πιο δυσμενής.

Ο ανησυχητικός παράγοντας, όμως, είναι ότι η αγροτική παραγωγή αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους καταναλωτές υδάτινων πόρων στον κόσμο. Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα για την παγκόσμια ζήτηση και προσφορά νερού της ελβετικής εταιρείας διαχείρισης κεφαλαίων Sustained Asset Management, απαιτούνται περίπου 1.000 λίτρα νερού για να παραχθεί 1 κιλό ψωμί κι ακόμα περισσότερο για 1 κιλό κρέας. Εύλογα, τυχόν ελλείψεις νερού μπορούν να «φρενάρουν» απότομα την αγροτική παραγωγή, πλήττοντας το βιοτικό επίπεδο σε όλο τον πλανήτη.

Οι μέχρι στιγμής αντιδράσεις των διαφόρων χωρών δεν εμπνέουν αισιοδοξία. Η στροφή στα βιοκαύσιμα ενέτεινε το πρόβλημα της προσφοράς τροφίμων, ενώ η αύξηση της αγροτικής παραγωγής σε χώρες όπως η Βραζιλία οδηγεί σε επικίνδυνη αποψίλωση δασών.

Για ακόμα μια φορά, η ανθρωπότητα καλείται να απαντήσει στο ερώτημα αν οι νέες τεχνολογίες μπορούν να δώσουν ώθηση στην προσφορά νερού και τροφίμων αρκετά γρήγορα ώστε να ικανοποιηθεί η αυξανόμενη ζήτηση. Αν το καταφέρουν η «Μαλθουσιανή» κρίση θα αποτραπεί για ακόμα μια φορά.

Ελλειψη
Το νερό είναι η αγορά του μέλλοντος

Αραγε το νερό αποτελεί κοινωνικό αγαθό στο οποίο έχει δικαίωμα κάθε άνθρωπος ή εμπόρευμα που πρέπει να υπόκειται στους νόμους της αγοράς;

«Ολοι έχουν δικαίωμα να πίνουν νερό. Είναι δικαίωμα, όμως, το να πλένουν το αυτοκίνητό τους;», διερωτάται ο Ντάνιελ Βιλντ, αναλυτής στην ελβετική εταιρεία διαχείρισης κεφαλαίων Sustained Asset Management, λέγοντας ότι το νερό αποτελεί την αγορά του μέλλοντος.

Ο ίδιος κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Παγκοσμίως, λέει, η αρόσιμη γη αυξήθηκε οριακά την περίοδο 1960-2000.

Ως συνέπεια, η παγκόσμια κατά κεφαλήν καλλιεργήσιμη έκταση συρρικνώθηκε από τα 0,45 εκτάρια στα 0,25 στο ίδιο διάστημα.

Για να αυξήσουν τις αποδόσεις της σοδειάς τους, οι αγρότες χρησιμοποιούν περισσότερα λιπάσματα, ζιζανιοκτόνα και γενετικά τροποποιημένους σπόρους και κατ επέκταση περισσότερο νερό.

Σύμφωνα με τον κ. Βιλντ, η έκρηξη της αστικοποίησης ανταγωνίζεται τη γεωργία στη διασφάλιση υδάτινων πόρων. Το 1950, λέει, υπήρχαν μόνο 86 πόλεις με πληθυσμό άνω του ενός εκατομμυρίου.

Το 2000, υπήρχαν 387, ενώ το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού σήμερα στις πόλεις, σε σύγκριση με το 29% που ζούσε το 1950.

Οι συνέπειες της άνισης αύξησης της ζήτησης για νερό έναντι της προσφοράς είναι ήδη ορατές: «Αλλοτε μεγάλοι ποταμοί τώρα μεταφέρουν ένα κλάσμα του μέχρι πρότινος υδάτινου όγκου τους και τα υπόγεια ύδατα συρρικνώνονται συνεχώς», υποστηρίζει ο κ. Βιλντ.

Οπως επισημαίνει, έντεκα χώρες, οι οποίες φιλοξενούν σχεδόν το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού έχουν αρνητικό ισοζύγιο υπόγειων υδάτων.

Σε αυτό το πλαίσιο, η τιμή του νερού σήμερα, λέει ο κ. Βιλντ, είναι αδικαιολόγητα χαμηλή.

Πηγή: Ημερησία

Πούτιν, Μπερλουσκόνι και Σαρκοζύ - Τα κοινά σημεία τους

Του Γιώργου Καπόπουλου

Κοινωνίες σε μεταβατική περίοδο με παλλαϊκό αίτημα τη σταθεροποίηση και την περιφρούρηση της κοινωνικής συνοχής την ώρα που υπάρχει ισχυρότατη πίεση για προσαρμογή στους κανόνες του παιχνιδιού της παγκοσμιοποίησης.

Την πρόκληση αυτή αντιμετωπίζουν τρεις ανόμοιες χώρες με διαφορετικές κοινωνικές πραγματικότητες, η Γαλλία, η Ρωσία και η Ιταλία. Η μεγάλη αντίφαση των κοινωνιών που ζητούν σταθερές αξίες, σημεία αναφοράς και περιφρούρηση ή ακόμη και ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής με προσαρμογές που είναι οδυνηρές, έχει οδηγήσει σε ακύρωση τις σαφείς και καθαρές ιδεολογικές και προγραμματικές επιλογές και αυτές που δίνουν προτεραιότητα στην Αγορά και αυτές που προτάσσουν την Κοινωνική Συνοχή.

Ετσι πρόβαλαν διαδοχικά ηγέτες σαν τους Μπερλουσκόνι, Πούτιν και Σαρκοζί με μια πολυσυλλεκτική λαϊκίστικη ρητορική που στοχεύει στην απόσπαση της μεγίστης λαϊκής συναίνεσης σε μια περίοδο ανακατατάξεων και αναπροσαρμογών με άγνωστο τερματικό σταθμό. Κοινός παρονομαστής ο τακτικισμός, η έλλειψη στρατηγικού ορίζοντα, ο έντονος εθνικός-πατρικός τόνος της ρητορικής.

Παρά το επικοινωνιακό τους ταλέντο οι τρεις εισέρχονται σε μια δύσκολη περίοδο: Ο Πούτιν ως πρωθυπουργός θα χρεώνεται άμεσα τα ελλείμματα της κυβερνητικής διαχείρισης, ο Σαρκοζί έκαψε την πολυσυλλεκτικότητα και δημοφιλία του πριν καν επιχειρήσει να προχωρήσει στις μεγάλες ανατροπές που είχε εξαγγείλει ενώ ο Μπερλουσκόνι καλείται να διαχειρισθεί την σοβαρότερη συνολική μεταπολεμική κρίση της Ιταλίας.

Σίλβιο Μπερλουσκόνι: Ο άρχοντας του πολυσυλλεκτικού λαϊκισμού
Με το επικοινωνιακό του στιλ χειραγωγεί τις προσδοκίες της Κοινής Γνώμης, ασκεί την Εξουσία και ταυτόχρονα παριστάνει ότι την αμφισβητεί

Η πρώτη (1994) και η δεύτερη (2001) νίκη του Καβαλιέρε έγιναν στα ερείπια της Πρώτης Ιταλικής Δημοκρατίας, μετά την επιχείρηση «Καθαρά Χέρια» στις αρχές της 10ετίας του 90 και την ανικανότητα της Κεντροαριστεράς στην πρώτη της θητεία (1996-01) να εξασφαλίσει κυβερνητική σταθερότητα. Η τρίτη νίκη του γίνεται σε μια συγκυρία συνολικής κρίσης της χώρας με τη θέση της να απειλείται τόσο στην Παγκόσμια Οικονομία όσο και τους ευρωπαϊκούς συσχετισμούς. Σήμερα η Ισπανία θεωρείται ως η ανερχόμενη και αδιαμφισβήτητη δύναμη στον Ευρωπαϊκό Νότο.

Απαλλαγμένος μέσω της λαϊκής ετυμηγορίας από τις κατηγορίες για διαπλοκή και διαφθορά, ο Καβαλιέρε προβάλλει το μοντέλο της ατομικής του επιτυχίας και κοινωνικής ανόδου όχι πλέον μόνο ως εχέγγυο αποτελεσματικής διαχείρισης αλλά ως συνταγή εξόδου της χώρας από την κρίση και τη στασιμότητα. Ο ίδιος ανεδείχθη σε πανίσχυρο επιχειρηματία αξιοποιώντας στο μέγιστο τη διαπλοκή της πολιτικής με τους οικονομικά ισχυρούς κινούμενος στην γκρίζα ζώνη μεταξύ προσχηματικής νομιμότητας και παρανομίας. «Καταφερτζής» και «νταραβεριτζής» για να μιλήσουμε με οικείους πολιτικούς όρους προτείνει έμμεσα στην Ιταλία έναν τακτικισμό χωρίς σαφείς ιδεολογικές και προγραμματικές αναφορές.

Ατάκες του τύπου «Βρες έναν πλούσιο γαμπρό όπως τον γιο μου» που ήταν η απάντησή του σε νεαρή άνεργη που του εξέθεσε σε δημόσια συζήτηση τα προβλήματα παραπέμπουν στην καταφερτζίδικη και ευρηματική νοοτροπία με την οποία ο μικρομεσαίος πολίτης τα καταφέρνει με τη φοροδιαφυγή και τις «μαύρες» δραστηριότητες και εισοδήματα. Την ίδια στιγμή η ρητορική για μείωση της φορολογίας και πολύ περισσότερο η δέσμευση για περιφερειακή αποκέντρωση των φορολογικών εσόδων χαϊδεύει τα αυτιά του Βορρά που δυσανασχετεί για τη χρηματοδότηση του παρασιτικού και μαφιόζικού Νότου, τάση που έδωσε στη Λέγκα τοπικά ποσοστά μεταξύ 25% και 30%.

Παρά τις παραχωρήσεις προς τον Βορρά ο Καβαλιέρε εξακολουθεί να έχει τη συντριπτική πλειοψηφική στήριξη του Νότου με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Σικελία όπου τα ποσοστά του αγγίζουν το 65%. Αυτή την φορά τα πράγματα θα είναι πολύ πιο δύσκολα για τον Καβαλιέρε παρά την άνετη πλειοψηφία που εξασφάλισε. Σε κρίσιμες επιλογές όπως το μέλλον της Αλιτάλια κινδυνεύει να δει τις επιχειρηματικές του προσδοκίες και συμφέροντα να εμποδίζουν υγιείς επιλογές, ενώ ο παραγωγικός ιστός της χώρας χρειάζεται στρατηγικές επιλογές και αναπροσαρμογές και όχι συνταγές φοροδιαφυγής.

Πρόκληση
Ο Μπερλουσκόνι με τον πολυσυλλεκτικό λαϊκισμό του κάλυψε το κενό της απαξίωσης της Πολιτικής αλλά και την αδυναμία της Κεντροαριστεράς να διασφαλίσει κυβερνητική σταθερότητα και να προβάλει με ένα διακριτό κυβερνητικό στίγμα αν όχι στο επίπεδο κοινωνικοοικονομικών ισορροπιών τουλάχιστον στο επίπεδο αξιακών μεταρρυθμίσεων με ευρύτερο συμβολισμό όπως ο Θαπατέρο στην Ισπανία. Τώρα καλείται να βγάλει τη χώρα από μια συνολική πορεία παρακμής, πρόκληση που εκ πρώτης όψεως φαίνεται να υπερβαίνει τη χαρισματική επικοινωνιακή ευρηματικότητά του.

Ο Καβαλιέρε αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πού μπορεί να οδηγήσει η απαξίωση της Πολιτικής όταν συσσωρεύονται αμφισβητήσεις από όλα τα σημεία του ορίζοντα: Από την Ένοπλη Πάλη των Ερυθρών Ταξιαρχιών, την εκλογή της Πορνοστάρ Τσιτσιολίνας στη Βουλή από το εναλλακτικό Ριζοσπαστικό Κόμμα μέχρι την επιχείρηση «Καθαρά Χέρια» με πρωταγωνιστή τον Ντι Πιέτρο.

Η μεγάλη ανατρο πή που εξήγγειλε ο Νικολά Σαρκοζί τελικά δεν ήρθε
Το φαινόμενο Σαρκοζί ξεφού σκωσε πρόωρα, επειδή οι ψηφοφόροι δεν αντιλαμβάνο νται κάποια αλλαγή

Το μεγάλο χάρισμα του Σαρκοζί ήταν δίχως αμφιβολία η διάγνωσή του ότι η Γαλλία βρίσκεται σε παρατεταμένη κρίση και της ανάγκης της Κοινής Γνώμης για μια Πολιτική Ατζέντα Ρήξεων και Ανατροπών χωρίς να έχει σημασία το πολιτικό της στίγμα. Ετσι παρά το γεγονός ότι ήταν πρωτοκλασάτος υπουργός στις κυβερνήσεις Σιράκ αλλά και επικεφαλής του κυβερνώντος κόμματος UMP, κατάφερε να πείσει ότι προτείνει κάτι διαφορετικό από ό,τι είχαν μέχρι τις Εκλογές του 2007 καταθέσει Αριστερά και Δεξιά.

Πριν από ένα χρόνο το πολυσυλλεκτικό ταλέντο Σαρκοζί βρισκόταν στο ζενίθ του: Με σκληρή κατασταλτική ρητορική για την εγκληματικότητα και παραβατικότητα στα Προάστια κατορθώνει να διεμβολίσει και να συρρικνώσει το Εθνικό Μέτωπο του Λεπέν. Με την επιλογή ως υπουργών προσωπικοτήτων από τον χώρο του Σοσιαλιστικού Κόμματος αλλά και με τη ρητορική κατά της κοινωνικής αναλγησίας της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών και της ΕΚΤ, καθησυχάζει τους αριστερής ευαισθησίας ψηφοφόρους που τον είχαν προεκλογικά φοβηθεί για εισαγωγέα του θατσερισμού στη χώρα.

Ένα χρόνο μετά την εκλογή του και σε αντίθεση με την αντοχή του Καβαλιέρε στην Ιταλία και του Πούτιν στη Ρωσία, το φαινόμενο Σαρκοζί φαίνεται να έχει ξεφουσκώσει πρόωρα για τον πολύ απλό λόγο ότι οι ψηφοφόροι δεν αντιλαμβάνονται κάποια αλλαγή στην καθημερινότητά τους ως πολιτών ή τουλάχιστον δεν νιώθουν να νομιμοποιούνται να προσδοκούν για το τέλος μιας πολυετούς κρίσης. Ετσι η κρίση που σκιάζει τη Γαλλία από το 1981 μέχρι και το 2002 συνεχίζεται: Καμιά κυβέρνηση δεν κερδίζει δεύτερη στη συνέχεια εκλογική αναμέτρηση με αποτέλεσμα την αθροιστική απαξίωση της εναλλαγής και την αμφισβήτησή της από τον Ακροδεξιό Λαϊκισμό.

Θολό στίγμα
Η Μεγάλη Ανατροπή την οποία εξήγγειλε ο Σαρκοζί δεν ήλθε καθώς ούτως ή άλλως το περίγραμμα και το στίγμα της ήταν θολό. Ετσι η πυρετώδης επικοινωνιακή υπερκινητικότητα του Σαρκοζί που πήγαινε και ερχόταν ως εκκρεμές από το ένα στο άλλο άκρο του πολιτικού φάσματος, έμεινε μετέωρη και εξετράπη προς την επικοινωνιακή διαχείριση της ιδιωτικής του ζωής σε μορφή φωτορομάντζου: Ο ρόλος του προδομένου συζύγου και του εκδικούμενου εραστή ούτε μπόρεσαν να υποκαταστήσουν την πολιτική πολυσυλλεκτικότητα ενώ σε τελική ανάλυση προκάλεσαν την οργή και την απαξίωση της κοινής γνώμης.

Μόνη πραγματική τομή του Σαρκοζί η αλλαγή στην εξωτερική πολιτική: Επιστροφή σε έναν ιδιότυπο Νεογκολικό Εθνοκεντρισμό, αποστασιοποίηση από τη Γερμανία προσέγγιση με τις ΗΠΑ και τη Βρετανία.

Με τα παραπάνω δεδομένα, η προσέγγιση με τον Μπερλουσκόνι εξυπακούεται ως αυτονόητη, ενώ με τον Πούτιν λειτουργεί ως αναγκαία εξισορρόπηση αν όχι ως ευρωπαϊκό άλλοθι.

Ο Β. Πούτιν ενώνει νοσταλγούς της ΕΣΣΔ, μεταρρυθμιστές και εθνικιστές
δ Ο Ρώσος πρόεδρος εκφράζει έναν ιδιότυπο βοναπαρτισμό που διαφέρει κατά πολύ από αυτόν του Ναπολέοντα και του Στάλιν

Στη Ρητορική του Πούτιν, εξωτερική και εσωτερική, ο καθένας μπορεί να βρει κάτι που να τον εκφράζει: Οι νοσταλγοί του Κομμουνιστικού Καθεστώτος τις διώξεις κατά των Ολιγαρχών, την επάνοδο της χώρας στη Διεθνή Σκηνή και την επιλεκτική αποκατάσταση της Σοβιετικής Ιστορίας με τρόπο που θυμίζει την αποκατάσταση της Ρωσικής Ιστορίας από τον Στάλιν διαρκούντος του Β Παγκοσμίου Πολέμου. Οι Ρώσοι Εθνικιστές, μια πολιτική που δεν συγκρούεται μετωπικά αλλά διαφοροποιείται από τη Δύση. Οι Μεταρρυθμιστές-Εκσυγχρονιστές την προσδοκία ότι η ενίσχυση της Οικονομίας και η αξιοποίηση του Ενεργειακού Πλούτου θα δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για κοινωνική σταθεροποίηση και εκδημοκρατισμό.

Ο Πούτιν ανεδείχθη στην εποχή Γέλτσιν, πρώτα στη Δημαρχία της Αγίας Πετρούπολης και στη συνέχεια σε διάφορα κυβερνητικά αξιώματα στη Μόσχα. Στην αρχή πρόβαλλε ως ο αδιάφθορος, ως ο διώκτης του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς. Παρά το γεγονός ότι υπήρξε ο τελευταίος πρωθυπουργός που επέλεξε ο Γέλτσιν λίγο μετά την ανάδειξή του στην Προεδρία, κατεδάφισε την ισχύ του συστήματος των Ολιγαρχών που είχε στηρίξει τον προκάτοχό του. Η οκταετής θητεία του στην Προεδρία χαρακτηρίζεται από την εκμετάλλευση των συγκυριών και την έλλειψη στρατηγικού ορίζοντα:

Στην Ενέργεια κατασκευάζονται δίκτυα που δένουν την Ε.Ε. με τη Ρωσία χωρίς όμως να υπάρχει στρατηγική επένδυσης των κερδών σε εγχώριες παραγωγικές δραστηριότητες.

Υπάρχει εναντίωση στην ανάμειξη των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην πρώην ΕΣΣΔ χωρίς ταυτόχρονα συνολική πρόταση για τις σχέσεις των πρώην Σοβιετικών Δημοκρατιών με τη Μόσχα.

Εκεί όμως που υπάρχει η πλήρης σύγχυση είναι στο επίπεδο των θεσμών: Η Ενωμένη Ρωσία, το κόμμα του Προέδρου με τα συντριπτικά του ποσοστά, παραπέμπει στην εποχή της μονοκομματικής παντοκρατορίας του ΚΚΣΕ ενώ η μεταπήδηση του Πούτιν από την προεδρία στην πρωθυπουργία προσωποποιεί τη σταθεροποίηση και εμποδίζει τη δημιουργία θεσμών που θα εγγυώνται μακροπρόθεσμη σταθερότητα.

Πανεθνική συναίνεση
Παρά την έλλειψη στρατηγικού ορίζοντα το επίτευγμα του Πούτιν κάθε άλλο παρά ευκαταφρόνητο είναι: Ηγείται μιας πλειοψηφικής πανεθνικής συναίνεσης με κοινό παρονομαστή την αυταρχική ανασύνταξη στο εσωτερικό και τη δυναμική παρουσία στο εξωτερικό. Μιας συσπείρωσης η οποία περιέχει τόσο τους νοσταλγούς του Σοβιετικού Καθεστώτος όσο και αυτούς που είτε δεν το γνώρισαν λόγω ηλικίας είτε το απαξιώνουν. Η ρητορική και οι προγραμματικές αναφορές της Ενωμένης Ρωσίας χαρακτηρίζονται από απλουστευτικές έως επικίνδυνες επισημάνσεις: Αντιδυτική ρητορική όπου η πολιτική προσέγγιση του σήμερα αναμιγνύεται με τον Ορθόδοξο Πανσλαβισμό του 19ου αιώνα και θολές και συγκεχυμένες αναφορές στην ανάγκη εγκαθίδρυσης μιας Ευρασιατικής Τάξης.

Τα παραπάνω εύλογα θέτουν το ερώτημα για τη σχέση συγκοινωνούντων δοχείων που μπορεί να έχουν οι επιλογές του Πούτιν τόσο την εξωτερική όσο και στην εσωτερική πολιτική.

Ο Πούτιν εκφράζει έναν ιδιότυπο βοναπαρτισμό που διαφέρει κατά πολύ από αυτόν του Ναπολέοντα Βοναπάρτη και του Ιωσήφ Στάλιν: Οι δύο τελευταίοι εξέφρασαν την ανάγκη αυταρχικής σταθεροποίησης των κοινωνιών τους μετά από μια περίοδο κοινωνικής και πολιτικής επαναστατικής αναταραχής με συγκεκριμένους στόχους. Ο Πούτιν αξιοποιεί τη συγκυρία, σταθεροποιεί τη χώρα και την προσωπική του εξουσία, χωρίς όμως στρατηγικό ορίζοντα.

Πηγή: Hμερησία

Ήρθανε τα άγρια να διώξουνε τα ήμερα ... είπανε οι αποικιοκράτες στους ιθαγενείς!

By Pav Jordan

SANTA CRUZ, Bolivia

Bolivia's richest region of Santa Cruz votes on greater autonomy from the central government on Sunday in a referendum that poses the biggest challenge yet for leftist President Evo Morales.

The region's conservative leaders have defied the former coca farmer by organizing the ballot, which he says is illegal. It would theoretically give them more control over taxes, policing and natural resources like fertile farmland and natural gas reserves.

Morales, Bolivia's first indigenous president, has called his rivals racists and separatists, and his supporters have vowed to boycott the referendum.

But a resounding "yes" vote could force him to negotiate to avert further rebellion in opposition strongholds in the east that also want more autonomy.

Sunday's vote is seen as a rejection of Morales' policies, particularly his drive to rewrite the constitution, which seeks to redistribute large estates to peasant farmers and empower Bolivia's poor, indigenous majority.

"This is the worst government in 50 years," said Roberto de Castillo, who used to work for the state oil company YPFB but quit because he was opposed to reforms imposed since Morales took office in 2006.

"It's time Bolivia left behind its centralism, where when the brain fails, everything else goes wrong too," he said, standing before a public building daubed with anti-Morales slogans. Passersby carried the green-and-white regional flag.

Tensions rose in the tropical region before the vote, and protesters blocked highways in Santa Cruz with burning tires and mounds of dirt late on Saturday to protest the referendum.

Reuters photographers said roads were blocked leading into the communities of San Julian, Villa Paraiso, Cuatro Canadas and Los Angeles and residents had pledged not to allow anybody to vote in the referendum.

Earlier, peasant farmers in the Yapacani district blocked highways to prevent local authorities from setting up polling stations.

Opposition to Morales is strong in lowland Santa Cruz, home to a quarter of Bolivia's people, a third of its economy and about 10 percent of its oil and natural gas reserves.

Its large, European-descended population is nervous about Morales' pledges to make up for centuries of discrimination against Indians.

Morales supporters in Santa Cruz plan to boycott Sunday's referendum, meaning a solid "yes" vote is expected. Political analysts say the poll would lose legitimacy if turnout were less than 50 percent.

"More people will abstain than are admitting to it now, and more people will actually vote 'no,'" said Alvaro Puente, an analyst in Santa Cruz, the main city in Santa Cruz province.

The referendum in Bolivia, South America's poorest country, could heighten tensions between the autonomy-hungry eastern provinces -- home to Bolivia's vast natural gas reserves -- and the more indigenous west, where Morales has his support base.

In Santa Cruz, Morales' supporters are the poor minority, found in small pockets near the outskirts of the tropical capital of the same name, and in outlying villages.

"This vote, it is for the rich, the people who have money and want to dominate the rest of us," said Mamerto, 53, a truck driver in the rundown Santa Cruz neighborhood of Plan 3000.

(Editing by Helen Popper and Peter Cooney)

Source: Reuters